Verduidelijking lokale regels secundaire bouwstoffen

Eind december is het Circulair Materialenplan (CMP) in werking getreden en is er door het ministerie van IenW een brief (pdf, 155 kB) gestuurd aan bevoegde gezagen en de Omgevingsdiensten. Deze brief had als doel om decentrale overheden te informeren over de inwerkingtreding van het CMP.

Naar aanleiding van deze brief is het beeld ontstaan dat vanuit het Rijk beperkingen worden opgelegd aan decentrale overheden om zelfstandig lokale maatregelen te treffen voor het toepassen van secundaire bouwstoffen, in het bijzonder met betrekking tot staalslak. De staatssecretaris van IenW en de minister van KGG zetten dit beeld recht in deze Kamerbrief. Dit is besproken met de VNG, die dit ook uitdraagt aan haar leden.

Geen generieke beperkingen

De bevoegdheid om op lokaal niveau aanvullende maatregelen te treffen is verankerd in de Omgevingswet en het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Het CMP roept enkel op om per bouwstof en per toepassingslocatie een afweging te maken. Een generieke beperking voor gebruik van secundaire materialen die voldoen aan de kwaliteitseisen voor niet-vormgegeven bouwstoffen uit de Regeling bodemkwaliteit 2022 (bouwstoffen) of van een bij de toepassing passende kwaliteitsklasse (grond) past hier niet bij. Die belemmert onnodig de afzet van secundair materiaal dat voldoet aan de kwaliteitseisen van de wetgeving en leidt bovendien tot een ongelijk speelveld binnen Nederland.

Mogelijkheden om lokale regels te stellen

Het staat bevoegde gezagen vrij om ter bescherming van mens en milieu op basis van locatie specifieke kenmerken beperkingen te stellen voor delen van het grondgebied. Ook is het toegestaan om beperkingen te stellen voor secundaire materialen die alleen in de vorm van bijvoorbeeld een immobilisaat of met beschermende voorzieningen kunnen worden toegepast omdat zij niet voldoen aan de kwaliteitseisen voor niet-vormgegeven bouwstoffen uit de Regeling bodemkwaliteit 2022.

Bevoegde gezagen worden echter opgeroepen om in lokale regelgeving (omgevingsplannen) geen generieke beperkingen (verbod, vergunningplicht) op te nemen voor materiaal dat voldoet aan de kwaliteitseisen voor niet-vormgegeven bouwstoffen uit de Regeling bodemkwaliteit 2022. Wordt hier toch voor gekozen, dan is sprake van afwijken van het CMP en moet de daarvoor geldende procedure van Afwijken van het CMP worden gevolgd.

Tijdelijk regeling staalslak

Los van het CMP geldt specifiek voor staalslak een tijdelijk landelijk verbod dan wel vergunningplicht voor nieuwe toepassingen van staalslak vanwege mogelijke milieu- en gezondheidsrisico’s. Dit is voor staalslak nog een extra reden om geen generieke beperkingen op lokaal niveau te formuleren. De tijdelijke regeling is een van de acht acties die in gang zijn gezet.

Kamerbrief en wijziging CMP

In de Kamerbrief over bevoegdheden decentrale overheden staalslak van 13 maart 2026 is dit nader toegelicht. Daarnaast wordt het onderwerp Immobilisaat, vulstof of toeslagmateriaal van het CMP per 1 april 2026 gewijzigd om dit te verduidelijken.