Inzamelen en vervoeren

De ILT beoordeelt inzamelvergunningaanvragen en houdt toezicht op het inzamelen, vervoeren, handelen en bemiddelen. Daarnaast houden provincies toezicht op de aanwezigheid van een begeleidingsbrief bij vervoer of inzamelen van afvalstoffen.

Bedrijven en ILT kunnen in dit onderwerp lezen of sprake is van beroepsmatige inzamel- of vervoersactiviteiten en onder welke voorwaarden een inzamelvergunning kan worden verleend. Verder bevat dit onderwerp uitleg over de begrippen inzamelen, vervoeren, handelen en bemiddelen.

Het onderwerp inzamelen en vervoeren draagt bij aan een uniforme uitvoering van de regelgeving door zowel bedrijven als het bevoegd gezag. Dit draagt bij aan efficiënt toezicht. Correcte uitvoering van regelgeving voorkomt ongewenst samenvoegen en daardoor laagwaardige verwerking van afvalstoffen.

Deze paragraaf beschrijft de voorschriften die in de wetgeving zijn opgenomen over het inzamelen, vervoeren of handelen van afvalstoffen en over het bemiddelen in afvalstoffen. Paragraaf 4 ‘Toetsingskaders CMP’ bevat het toetsingskader voor deze regels.

De Wet milieubeheer (Wm) en daarop gebaseerde besluiten bevatten definities en regels voor het inzamelen, vervoeren of handelen van of bemiddelen in afvalstoffen. Deze paragraaf bevat uitleg over de Wm, het Besluit inzamelen afvalstoffen (Bia) en het Besluit gescheiden inzameling huishoudelijke afvalstoffen.

Met een afvalstoffenhandelaar wordt in artikel 1.1, eerste lid, Wet milieubeheer bedoeld “een natuurlijke of rechtspersoon die als verantwoordelijke optreedt bij het bedrijfsmatig aankopen en vervolgens verkopen van afvalstoffen, met inbegrip van natuurlijke of rechtspersonen die de afvalstoffen niet fysiek in hun bezit hebben”. Paragraaf 4.1 Wanneer sprake is van handelen bevat uitleg van de activiteit handelen in afval.

Met een afvalstoffenmakelaar wordt in artikel 1.1, eerste lid, Wm bedoeld “een natuurlijke of rechtspersoon die voor anderen bedrijfsmatig de verwijdering of de nuttige toepassing van afvalstoffen organiseert, met inbegrip van de natuurlijke of rechtspersonen die de afvalstoffen niet fysiek in hun bezit hebben”. In het CMP gebruiken wij het begrip bemiddelaar. Uitleg van het begrip bemiddelen in afval is opgenomen in paragraaf 4.2 Wanneer sprake is van bemiddelen.

Met inzameling wordt in artikel 1.1, eerste lid, Wm bedoeld “de verzameling van afvalstoffen, met inbegrip van de voorlopige sortering en de voorlopige opslag van afvalstoffen, om deze daarna te vervoeren naar een afvalverwerkingsinstallatie”. Het voorhanden hebben van afvalstoffen maakt onderdeel uit van het inzamelen. De uitleg die het CMP geeft aan het begrip inzamelen staat in paragraaf 4.4 Wanneer sprake is van inzamelen van bedrijfsafvalstoffen en gevaarlijke afvalstoffen.

Voorschriften van hoofdstuk 10 Wet milieubeheer hebben betrekking op de afgifte van en activiteiten met afvalstoffen.

Afgifte van afvalstoffen

Op grond van artikel 10.37 Wet milieubeheer is het verboden om zich van bedrijfsafvalstoffen en gevaarlijke afvalstoffen te ontdoen door ze aan een ander af te geven, tenzij afgifte plaatsvindt overeenkomstig de in dat artikel genoemde wijzen. Afgifte aan bevoegde inzamelaars, vervoerders of handelaars is toegestaan. Afgifte aan een bemiddelaar is niet toegestaan op grond van artikel 10.37 Wm.

Figuur 1 geeft weer of de inzamelaar, vervoerder, bemiddelaar, handelaar en verwerker op grond van de Wet milieubeheer het fysieke bezit en/of eigendom van een afvalstof hebben. Dit is een hulpmiddel om vast te stellen of sprake is van een handelaar, bemiddelaar, inzamelaar of vervoerder.

Inzamelen van bedrijfsafvalstoffen en gevaarlijke afvalstoffen

Op grond van artikel 10.45 Wet milieubeheer is het verboden afvalstoffen in te zamelen zonder vermelding op een lijst van inzamelaars, vervoerder, handelaars of bemiddelaars (VIHB-lijst) of zonder vergunning. Vermelding op de VIHB-lijst geldt ook voor inzamelvergunninghouders. De verplichting geldt voor het beroepsmatig inzamelen van bedrijfsafvalstoffen en gevaarlijke afvalstoffen (artikel 8 Bia). De inzamelvergunningplichtige afvalstoffen staan in artikel 9 Bia.

Artikel 10.49 Wm geeft een niet-uitputtende opsomming van voorschriften die de ILT aan de inzamelvergunning kan verbinden. Deze voorschriften kunnen bijvoorbeeld betrekking hebben op de maximale duur van het inzamelen en het voorhanden hebben van afvalstoffen in een inzamelmiddel. Het toetsingskader hiervoor staat in paragraaf 4.4 Wanneer sprake is van inzamelen van bedrijfsafvalstoffen en gevaarlijke afvalstoffen.

Titel 10.6 van de Wm heeft betrekking op het beheer van bedrijfsafvalstoffen en gevaarlijke afvalstoffen. Voor het toepassen van de regels van deze titel zijn ingezamelde of afgegeven huishoudelijke afvalstoffen gelijkgesteld aan bedrijfsafvalstoffen of gevaarlijke afvalstoffen. Voorafgaand aan het inzamelen is sprake van huishoudelijke afvalstoffen. Op het moment dat huishoudelijke afvalstoffen in een inzamelmiddel worden gebracht, moeten ze als bedrijfsafvalstoffen of gevaarlijke afvalstoffen worden beschouwd en is voor het inzamelen mogelijk registratie op de VIHB-lijst verplicht. Dus op het moment dat huishoudelijk afval in een brengvoorziening (bijvoorbeeld glasbak, textielbak of ondergrondse restafvalcontainer) of in de vuilniswagen is gegooid, dan is sprake van bedrijfsafval.

Verwerken van gevaarlijk afval tijdens inzamelen of vervoeren

Op grond van artikel 10.54 Wet milieubeheer (Wm) is het verboden gevaarlijke afvalstoffen tijdens het inzamelen of vervoeren daarvan:

• anders dan handmatig (machinaal) te scheiden; of
• te mengen, daaronder mede begrepen verdunnen, met andere categorieën van afvalstoffen of niet-afvalstoffen. De afvalcategorieën staan in bijlage II bij het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal).

Een inzamelaar of vervoerder mag afvalstoffen tijdens het inzamelen of vervoeren verdunnen, mengen met andere categorieën van afvalstoffen of mengen met niet-afvalstoffen als door Gedeputeerde Staten een ontheffing is verleend op grond van artikel 10.63 lid 2 Wm. Een inzamelaar kan ook met een inzamelvergunningaanvraag toestemming vragen voor het mengen van gescheiden afgegeven gevaarlijke afvalstoffen met afvalstoffen die behoren tot andere afvalcategorieën of met niet-afvalstoffen. Een inzamelaar kan deze vergunning alleen aanvragen voor het mengen van inzamelvergunningplichtig gevaarlijk afval. Op deze activiteit is paragraaf 4 Toetsingskaders mengen van afvalstoffen van ‘Mengen van afvalstoffen’ van toepassing. In de overige gevallen moet het bedrijf de afvalstoffen tijdens het inzamelen gescheiden houden conform artikel 1b Bia en 10.54 Wm.

Vervoeren, handelen of bemiddelen van afvalstoffen

Op grond van artikel 10.55 Wet milieubeheer moeten bedrijven zijn vermeld op de lijst van vervoerders, handelaars en bemiddelaars (VIHB-lijst) als zij:

• bedrijfsafvalstoffen of gevaarlijke afvalstoffen voor anderen tegen vergoeding vervoeren;
• bedrijfsafvalstoffen of gevaarlijke afvalstoffen verhandelen; of
• voor anderen bemiddelen bij het beheer van bedrijfsafvalstoffen of gevaarlijke afvalstoffen.

Uitleg van het begrip vervoeren staat in paragraaf 4.5 Wanneer sprake is van vervoeren.

Het Besluit inzamelen afvalstoffen (Bia) bevat regels voor het inzamelen van bedrijfsafvalstoffen en gevaarlijke afvalstoffen. Artikel 9 Bia vermeldt voor welke afvalstoffen een inzamelvergunning vereist is. Het betreft de volgende drie afvalstromen:

1. Afgewerkte olie
   Afgewerkte olie betreft elke soort minerale of synthetische smeerolie of industriële olie die ongeschikt is geworden voor het gebruik waarvoor zij oorspronkelijk bestemd was, waaronder in ieder geval worden begrepen gebruikte olie van verbrandingsmotoren en versnellingsbakken, alsmede smeerolie, olie voor turbines en hydraulische oliën (artikel 1 lid 1 onder a Bia).
2. Klein gevaarlijk afval (kga)
   Volgens artikel 1 lid 1 onder c Bia betreft kga gevaarlijke afvalstoffen als bedoeld in een van de volgende categorieën waarvan de houder zich ontdoet door afgifte:
   1. In een hoeveelheid van ten hoogste 200 kilogram per afvalstof per afgifte:
      • laboratoriumchemicaliën;
      • restanten van de toepassing van amalgaam in de tandheelkunde;
      • afvalstoffen afkomstig van de toepassing van verven, lakken, beitsen en andere soortgelijke vloeibare en pasteuze middelen;
      • fotografisch gevaarlijke afvalstoffen;
      • zuren, logen, galvanische en etsbaden die zijn gebruikt voor de reiniging of bewerking van metaaloppervlakken, voor het opbrengen van een beschermende metaallaag op producten of halffabricaten dan wel voor het ontlakken van geverfde producten;
   2. In een hoeveelheid van ten hoogste 200 liter per afgifte in verpakking: afgewerkte olie, indien:
      • het gehalte aan polychloorbifenylen kleiner is dan of gelijk is aan 0,5 mg/kg (as received) per congeneer 28, 52, 101, 118, 138, 153 of 180; en,
      • waarvan het gehalte aan organische halogeenverbindingen, berekend als chloor, kleiner is dan of gelijk is aan 1000 mg/kg (as received); en
      • die na het gebruik waarvoor zij oorspronkelijk was bestemd niet is vermengd is met andere stoffen; en
      • die na het gebruik waarvoor zij oorspronkelijk was bestemd separaat is afgetapt/verzameld en opgeslagen/opgebulkt.

c. Scheepsafvalstoffen
Volgens artikel 1 lid 1 onder d Bia zijn scheepsafvalstoffen afvalstoffen die bij het in bedrijf zijn of het onderhoud van een schip aan boord ontstaan, bestaande uit:

1. bilgewater, afgewerkte olie en overige olie- en vethoudende afvalstoffen,
2. gevaarlijke afvalstoffen die vrijkomen bij reinigingswerkzaamheden,
3. andere afvalstoffen dan bedoeld onder 1° of 2°, voor zover het gevaarlijke afvalstoffen betreft.

Het toetsingskader voor het verlenen van een inzamelvergunning staat in paragraaf 4.8 Inzamelen van vergunningplichtige afvalstoffen.

Gemeenten zorgen voor het gescheiden inzamelen van bioafval, papier/karton, metaal, kunststof, glas, afgedankte elektrische en elektronische apparatuur, textiel en gevaarlijke afvalstoffen. De gemeente kan in de afvalstoffenverordening of het omgevingsplan in bepaalde gevallen aangeven wanneer gescheiden inzamelen van huishoudelijk afval niet vereist is. Dit is verder uitgewerkt in Decentrale regels en in Afvalscheiding.

Deze paragraaf bevat het toetsingskader voor het handelen in afvalstoffen en het bemiddelen, inzamelen of vervoeren van afvalstoffen. Dit toetsingskader begint met uitleg van de in de Wet milieubeheer opgenomen begrippen handelen, bemiddelen, inzamelen en vervoeren. Bij inzamelen en vervoeren kan sprake zijn van beroepsmatige en niet-beroepsmatige activiteit. Vervolgens bevat deze paragraaf voor bedrijven en ILT het toetsingskader voor het verlenen van inzamelvergunningen.

Een afvalstoffenhandelaar is een natuurlijke of rechtspersoon die als verantwoordelijke optreedt bij het bedrijfsmatig aankopen en vervolgens verkopen van afvalstoffen met inbegrip van natuurlijke of rechtspersonen die de afvalstoffen niet fysiek in hun bezit hebben (definitie van artikel 1.1 Wet milieubeheer). Op grond van artikel 10.37 lid 2 Wm mogen afvalstoffen aan een handelaar worden afgegeven. Het is echter alleen mogelijk om afval fysiek af te geven aan een handelaar, indien hij over een locatie beschikt, waar hij deze afvalstoffen op grond van een vergunning of op grond van algemene regels mag accepteren. Beschikt een handelaar niet over of maakt hij geen gebruik van een dergelijke locatie, dan kunnen de afvalstoffen niet fysiek aan hem worden afgegeven.

Een afvalstoffenmakelaar is een natuurlijke of rechtspersoon die voor anderen bedrijfsmatig de verwijdering of de nuttige toepassing van afvalstoffen organiseert, met inbegrip van de natuurlijke of rechtspersonen die de afvalstoffen niet fysiek in hun bezit hebben (artikel 1.1 lid 1 Wet milieubeheer).

Toelichting:

• In het CMP gebruiken wij de term bemiddelaar in plaats van afvalstoffenmakelaar. In de praktijk wordt ook vaak de term adviseur gebruikt. De naam waaronder een afvalstoffenmakelaar zijn activiteiten uitvoert, is niet relevant.
• Een bemiddelaar zorgt ervoor dat afvalstoffen van een ontdoener bij een verwerker terechtkomen. Uit artikel 10.55 Wm volgt dat de bemiddelaar niet eigenaar van het afval is. Het bemiddelen gebeurt in opdracht van de ontdoener of van de verwerker van afvalstoffen.
• Volgens bovenstaande definitie zou de bemiddelaar het fysieke bezit van de afvalstoffen kunnen hebben. De bemiddelaar mag het afval echter niet accepteren op grond van 10.37 Wm. Daardoor kan geen sprake zijn van opslag, verwerken of ander fysiek bezit van afvalstoffen door een bemiddelaar.
• Met de bemiddeling in het beheer van afvalstoffen wordt niet bedoeld bemiddeling in financiële aspecten rondom het beheer van afvalstoffen. Bijvoorbeeld als in een contract voor financiële bemiddeling bepalingen staan die dwingen tot het uitvoeren of nalaten van handelingen met een afvalstof. In dat geval beperkt de bemiddeling zich niet tot alleen financiële aspecten, maar vanwege de bepalingen over de handelingen ook over beheer van afvalstoffen. In dat geval is dus ook sprake van het bemiddelen in het beheer van afvalstoffen.

Bij het transport van afvalstoffen maakt de Wet milieubeheer onderscheid in inzamelen en vervoeren. In sommige gevallen is geen sprake van inzamelen en vervoeren in de zin van de Wet milieubeheer, zoals bij eigen vervoer. Voor het niet-beroepsmatig inzamelen of vervoeren van afvalstoffen geldt geen inzamelvergunning- of de VIHB-registratieplicht. Dit voorkomt onnodige administratieve lasten voor niet-beroepsmatige inzamelaars en vervoerders. Figuur 2 bevat een schematische voorstelling van het transport van afvalstoffen en geeft aan of sprake is van beroepsmatige of niet-beroepsmatig inzamelen of vervoeren.

In de definitie van artikel 1.1, eerste lid, Wet milieubeheer (Wm) staat dat met inzamelen wordt bedoeld het verzamelen van afvalstoffen, met inbegrip van voorlopig sorteren en de voorlopige opslag van afvalstoffen, en het transporteren van deze afvalstoffen naar een afvalverwerkingsinstallatie. Het CMP verduidelijkt deze definitie door aan te geven dat afvalstoffen bij het inzamelen worden opgehaald, de afvalstoffen ook kunnen worden getransporteerd naar een toepassingslocatie en de inzamelaar het eigendom van de afvalstoffen overneemt op het moment van afgifte als de ontdoener een andere persoon is.

Toelichting:

• Inzamelen van afvalstoffen gaat altijd vooraf door het ontdoen door afgifte. Dit volgt uit artikel 10.37 lid 2 Wm. Bij inzamelen bij een andere persoon wordt de inzamelaar eigenaar van het afval dat door de ontdoener is aangeboden.
• Inzamelen kan ook betrekking hebben op het beroepsmatig inzamelen van afval bij eigen locaties. Onder het zich door afgifte ontdoen van afvalstoffen valt immers ook het voor nuttige toepassing of verwijdering brengen van afvalstoffen van een locatie naar een elders gelegen locatie die aan dezelfde natuurlijke of rechtspersoon behoort (artikel 1.1 lid 3 Wm).
• Inzamelen van afvalstoffen kan een beroepsmatige of niet-beroepsmatige activiteit zijn. Van beroepsmatige inzameling is geen sprake indien het bedrijf zich niet met afvalbeheer bezighoudt. Het meenemen van afvalstoffen die ontstaan bij eigen werkzaamheden op een locatie van derden is geen beroepsmatig inzamelen. Bijvoorbeeld een hovenier die snoeiafval meeneemt of een schilder die gebruikte verfblikken meeneemt. Wanneer een professionele afvalinzamelaar of verwerker bij de hovenier of schilder het verzamelde afval komt halen, is wel sprake van beroepsmatig inzamelen.
• Uit de definitie van inzamelen volgt verder dat het niet de bedoeling is om uitsluitend de handelingen ‘voorlopige sortering’ en ‘voorlopige opslag’, dus zonder voorafgaand vervoer, te beschouwen als inzamelen. Bijvoorbeeld het door een bedrijf op de eigen locatie opslaan van door een ontdoener daarheen gebrachte afvalstoffen, bijvoorbeeld in het kader van oud voor nieuw, is geen inzamelen maar opslag voorafgaand aan inzamelen. Het ophalen van de verzamelde afvalstoffen bij een dergelijke locatie door een professionele inzamelaar of verwerker is wel inzameling.

Hiervoor is beschreven wanneer op grond van de Wet milieubeheer sprake is van inzamelen. Tijdens het inzamelen kunnen afvalstoffen maximaal:

• twee maal 24 uur aanwezig zijn in een inzamelvoertuig; of
• 30 maal 24 uur aanwezig zijn in een inzamelvaartuig.

Indien de partij afvalstoffen achtereenvolgens met behulp van verschillende inzamelmiddelen wordt afgevoerd, geldt de termijn voor al deze inzamelmiddelen tezamen. Bij het inzamelen met inzamelvaartuigen, moet de partij na 30 dagen zijn afgegeven aan een verwerker. Als afvalstoffen na de duur van het inzamelen nog aanwezig zijn in een inzamelvoertuig of -vaartuig, dan is sprake van opslaan na inzameling (zie paragraaf 4.3 Opslaan van afval in een inzamelmiddel van het onderwerp ‘Opslaan van afvalstoffen’).

De inzamelaar is eigenaar van het afval en bepaalt wat met het afval gebeurt. In tegenstelling tot de vervoerder die geen eigenaar van het afval is (zie ook paragraaf 4.5 ‘Wanneer sprake is van vervoeren’).

Inzamelen van afvalstoffen is in beginsel een beroepsmatige activiteit. Indien de opdrachtgever aangeeft dat de werkzaamheden (ook en specifiek) gericht moeten zijn op het afvoeren van afvalstoffen dan is sprake van afgifte en dus van beroepsmatig inzamelen.

Het meenemen van afvalstoffen als serviceverlening aan klanten kan een vorm van niet-beroepsmatig inzamelen zijn.

Inzamelen van afvalstoffen kan niet-beroepsmatig zijn als het een activiteit is die als vorm van serviceverlening wordt uitgevoerd. Hierbij moet het uitsluitend gaat om het inzamelen van afval dat is ontstaan bij en onlosmakelijk is verbonden met de – buiten de eigen locatie uitgevoerde - bedrijfsactiviteiten van het bedrijf dat het afval transporteert. Daarbij moet het activiteiten betreffen die niet primair zijn gericht op het inzamelen van afval. Uit de opdracht van de ontdoener aan het bedrijf dat het afval transporteert, moet dit blijken.

Samengevat is van niet-beroepsmatige inzameling sprake als afvalstoffen als vorm van serviceverlening worden meegenomen bij een – buiten de eigen locatie uitgevoerde – activiteit waarbij:

• De opdrachtgever opdracht geeft tot het uitvoeren van bepaalde onderhouds-, bouw- of herstelwerkzaamheden of diensten. én
• Deze werkzaamheden of diensten niet zijn gericht op het afvoeren van afvalstoffen. én
• De opdrachtgever aan de opdrachtnemer overlaat op welke wijze de werkzaamheden of diensten worden uitgevoerd. én
• Bij de werkzaamheden of diensten afvalstoffen kunnen ontstaan. én
• De opdrachtnemer bepaalt wanneer welke afvalstoffen en in welke mate vrijkomen. én
• Dit voorgaande blijkt uit een contract en de feitelijke omstandigheden.

Overigens is ook in deze situatie de persoon van de locatie waar de werkzaamheden worden uitgevoerd in beginsel de ontdoener van de afvalstoffen die op die locatie vrijkomen. Als een bedrijf (onderhouds)werk uitvoert waarbij de houder van de locatie geen specifieke invloed heeft op het ontstaan van het afval, is sprake van afval dat bij eigen bedrijfsactiviteiten van het onderhoudsbedrijf ontstaat. Het kan zijn dat de persoon van de locatie waar het afval ontstaat en het bedrijf dat de activiteiten uitvoert, vooraf hebben afgesproken dat de persoon van de locatie waar de afvalstoffen zijn ontstaan eigenaar van het afval blijft en zelf zorgt voor de afvoer. Afhankelijk van de afspraken die dan bij de afgifte worden gemaakt over het eigendom van het afval, is sprake van inzamelen of vervoeren.

Met vervoeren wordt bedoeld het tegen een vergoeding transporteren van afvalstoffen in opdracht van een ander (artikel 10.55 Wet milieubeheer). Bij het vervoeren van afvalstoffen handelt degene die de afvalstoffen transporteert, in opdracht van ofwel de ontdoener ofwel de ontvanger (in de zin van artikel 10.37 Wm) van de afvalstoffen. De vervoerder heeft het afval wel fysiek in het bezit tijdens het transport.

Toelichting:

• Beroepsvervoerders zijn bedrijven die voor anderen tegen vergoeding goederen vervoeren. Van beroepsmatig vervoer van afvalstoffen is sprake indien een beroepsvervoerder (ook) gevaarlijke afvalstoffen of bedrijfsafvalstoffen vervoert. Het is daarbij niet van belang welk aandeel deze afvalstoffen hebben in de totale hoeveelheid te vervoeren goederen.
• Als het eigendom van het afval overgaat van de persoon die zich van het afval ontdoet naar de transporteur, dan is geen sprake van vervoeren maar van inzamelen. Ook bij het meenemen van afvalstoffen die vrijkomen bij bedrijfseigen activiteiten, is vrijwel altijd sprake van inzamelen. Zie verder paragraaf 4.4 Wanneer sprake is van inzamelen van bedrijfsafvalstoffen en gevaarlijke afvalstoffen.

Vervoerder is geen eigenaar van het afval

De vervoerder is niet de eigenaar van het afval (artikel 10.55 Wet milieubeheer). Een transporthandeling valt alleen onder het begrip vervoeren, als sprake is van vervoeren voor een derde partij. De verantwoordelijkheid voor de afvalstoffen is bij een vervoeder afhankelijk van de contractuele relatie tussen de ontdoener en de ontvanger. De bestemming van het transport speelt bij de beoordeling van vervoeren geen rol. Bijvoorbeeld als een onderneming in opdracht van een detaillist producten en afvalstoffen vervoert, dan is sprake van beroepsmatig vervoer van afvalstoffen.

Vergoeding

Bij een transport waarbij geen sprake is van een directe of indirecte vergoeding, is geen sprake van beroepsmatig vervoeren. Een vergoeding kan een financiële vergoeding zijn, maar ook een vergoeding in natura al dan niet impliciet of toekomstig. Het verrekenen van de kosten voor het transport met andere kosten wordt gezien als een indirecte vergoeding.

Van inzamelen of vervoeren in de zin van de Wet milieubeheer is geen sprake als:

• een bedrijf afvalstoffen wegbrengt of ophaalt die op zijn eigen locatie zijn ontstaan; én
• dit bedrijf zich niet met afvalbeheer bezighoudt; én
• de afvalstoffen vrijkomen bij de bedrijfsvoering van het bedrijf.

Een voorbeeld is eigen-vervoer tussen vestigingen. Bij eigen-vervoer tussen vestigingen is sprake van het transport van afvalstoffen die uitsluitend afkomstig zijn van en bestemd zijn voor de eigen onderneming. Een registratieplicht voor eigen-vervoerders zou, bezien vanuit het perspectief van het toezicht en de handhaving, geen wezenlijke toegevoegde waarde hebben. Degene bij wie de afvalstoffen zijn ontstaan, of die de afvalstoffen heeft ontvangen, moet deze veelal reeds registreren of melden. Bij het transport van afvalstoffen die uitsluitend afkomstig zijn van en bestemd zijn voor de eigen onderneming, zijn geen andere partijen betrokken. Voor deze activiteit zijn er dan ook geen redenen om een registratieplicht van toepassing te laten zijn.

Of bij retourlogistiek sprake is van inzamelen of vervoeren, is afhankelijk van degene die het transport uitvoert. Van retourlogistiek is sprake, wanneer degene die bepaalde producten (bijvoorbeeld levensmiddelen bij een supermarkt) aflevert, vergelijkbare producten in de afvalfase (bijvoorbeeld lege verpakkingen, pallets, producten waarvan de verkoopdatum is overschreden of andere onverkoopbare producten) weer meeneemt. In de praktijk worden gelijktijdig ook vaak afvalstoffen meegenomen die in de supermarkt zijn ontstaan zoals meubilair, tl-lampen, batterijen, etc. Dat is eveneens niet-beroepsmatige inzameling.

Voor het inzamelen van de volgende gevaarlijke afvalstoffen geldt een vergunningplicht op grond van het Besluit inzamelen afvalstoffen (Bia):

• bepaalde categorieën klein gevaarlijk afval (kga),
• afgewerkte olie en
• bepaalde gevaarlijke scheepsafvalstoffen.

In het verleden beperkte het afvalbeleid het aantal inzamelvergunninghouders. Het CMP limiteert het aantal inzamelvergunninghouders niet. De meerwaarde van nieuwe inzamelaars wordt aan de markt overgelaten. Voor het beperken van het aantal inzamelaars is geen afdoende milieuhygiënisch argument aanwezig, waardoor limitering niet in lijn zou zijn met de Europese Dienstenrichtlijn.

Het Bia geeft aan welke gegevens in de aanvraag voor een inzamelvergunning moeten staan. Hiertoe behoort onder andere een beschrijving van de acceptatieprocedure en de administratieve organisatie en interne controle (zie ook onderwerp Acceptatie en organisatie). Indien aan deze vereisten is voldaan, kan de inzamelvergunning al dan niet onder voorwaarden worden verleend.

De inzamelvergunninghouders hebben het recht om in het hele land in te zamelen. De inzamelvergunninghouders hebben geen plicht om afvalstoffen in te zamelen in bepaalde gebieden. De inzamelvergunningen worden verleend voor onbepaalde duur.

Het beleid en de kennis over circulaire economie is in ontwikkeling. Nieuwe beleidsintenties, wijzigingen van bestaand beleid of wijzigingen in wet- en regelgeving kunnen allemaal leiden tot aanpassingen van het CMP. Het CMP wordt daarom regelmatig geactualiseerd.

Het inzamelen, vervoeren, handelen en bemiddelen van afvalstoffen zijn activiteiten die altijd plaatsvinden en van beperkte invloed zijn op de hoogwaardigheid van afvalverwerking, omdat het mengen van afvalstoffen slechts in uitzonderlijke situaties kan worden toegestaan. Voor de toekomst worden momenteel geen wijzigingen van het beleid verwacht.

Meer informatie over de ontwikkeling van het CMP en hoe stakeholders daarbij worden betrokken leest u in Wat is het CMP?.

• Zie Iplo.nl voor uitleg over Omgevingswet.
• Handige links voor bijvoorbeeld een vermelding op de VIHB-lijst of het aanvragen van een inzamelvergunning vindt u op Afval inzamelen | Afval Circulair.
• Uitleg over de wetgeving voor melden van ontvangst of afgifte van afval vindt u op de website van het Landelijk Meldpunt Afvalstoffen (LMA).
• Voor transport van afvalstoffen over de grens gebruikt u het onderwerp Grensoverschrijdend transport van het CMP.

In onderstaande tabel vindt u informatie over de wijzigingen van dit onderdeel sinds de inwerkingtreding van het CMP op 30 december 2025.

• Toetsingskaders van het CMP werken door naar bijvoorbeeld vergunningen of decentrale regels. Wijzigingen in toetsingskaders worden altijd via een wettelijke inspraakprocedure en officiële bekendmaking vastgesteld. Lees meer in Over de toetsingskaders.
• Wijzigingen in andere teksten van het CMP, zoals de toelichting op beleid en wetgeving of de toekomstplannen, worden gedaan op vaste momenten in het jaar, namelijk op 1 april en op 1 oktober.

Wilt u meer informatie over de wijziging in de tabel?

• Op de website van het CMP kan in het Webarchief altijd teruggekeken worden wat er op een bepaalde datum in het CMP stond. Zie voor meer informatie Archief Circulair Materialenplan.
• Via de link op de datum vindt u het nieuwsbericht en de notitie over die wijziging.