Zoeken

Dit ketenplan geeft bedrijven en overheden kennis over de keten van zonnepanelen. Daarnaast geeft het bevoegd gezag de toetsingskaders voor het verlenen van vergunningen voor afvalverwerking en het grensoverschrijdend transport van zonnepanelen.

Dit onderdeel beschrijft op basis van verschillende uitgangspunten wat circulair materiaalgebruik inhoudt. Het geeft daarnaast aan welke afwegingen kunnen worden gemaakt bij het meer circulair toepassen van grondstoffen en materialen in producten. De praktijk laat zien dat er geen vastomlijnd stappenplan is om voor elke situatie een uitspraak te doen of iets circulair is of niet.

Dit onderwerp beschrijft de wijze waarop bedrijven en overheden kunnen beoordelen of een materiaal een afvalstof of niet-afvalstof is. Ook bevat dit onderwerp de aandachtspunten die bij die beoordeling van belang zijn. Omdat materialen in een circulaire economie steeds vaker opnieuw gebruikt worden, is het belangrijk dat dit veilig voor milieu en volksgezondheid gebeurt. Veilig betekent hier dat de mogelijke risico’s aanvaardbaar zijn. Daarvoor is het belangrijk om te weten met welke wetgeving iemand rekening moet houden: Afvalstoffenwetgeving of andere wetgeving? Het juist beantwoorden van de vraag ‘afvalstof of niet-afvalstof’ is daarom cruciaal.

Bestuursorganen hebben verschillende taken en bevoegdheden. Denk hierbij aan het opstellen van beleids- of omgevingsplannen, het verlenen van omgevingsvergunningen, het afgeven van ontheffingen of het beoordelen van de eventuele afvalstatus van een materiaal. Bestuursorganen die deze taken en bevoegdheden uitoefenen moeten volgens de wet rekening houden met het Circulair Materialenplan (CMP) als deze taak of bevoegdheid betrekking heeft op afvalstoffen (artikel 10.14 Wet milieubeheer (Wm) en artikel 8.9 lid 2 Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl)).

Een calamiteit is een onverwachte gebeurtenis die een gevaar kan opleveren voor milieu of volksgezondheid. Denk aan een brand, een lekkage van gevaarlijke stoffen of een technische storing. Bij calamiteiten kan het voorkomen dat afvalstoffen niet op de gebruikelijke wijze verwerkt kunnen of mogen worden. Bestuursorganen moeten zich in principe houden aan de kaders uit het CMP, maar bij een calamiteit kunnen er situaties ontstaan die alleen kunnen worden aangepakt met oplossingen die mogelijk niet in lijn zijn met de toetsingskaders van het CMP. Dit soort situaties vragen om een pragmatische, veilige en milieuhygiënische verantwoorde oplossing. Voor een dergelijke afwijking wordt niet de afwijkingsprocedure bij het onderwerp Afwijken gevolgd, maar de procedure die hieronder in paragraaf 4 staat beschreven.

Hoe zit de wetgeving voor circulaire economie in elkaar? Dit deel van het CMP geeft een overzicht van wetgeving die relevant is voor de verschillende partijen in de productketen.

Decentrale regels zijn regels die worden gesteld door gemeenten, waterschappen en provincies. Zij kunnen hiermee bijdragen aan goed afvalbeheer en de transitie naar een circulaire economie. Hieronder wordt toegelicht voor welke onderwerpen decentrale overheden regels kunnen stellen en met welke toetsingskaders in het CMP zij daarbij rekening moeten houden.

Bedrijven kunnen op diverse manieren werken aan een circulaire economie. Een manier is door in hun bedrijfsprocessen maatregelen te nemen voor het efficiënt en effectief gebruik van grondstoffen en het voorkomen en beperken van afval. Dit onderwerp in het CMP gaat over grondstoffengebruik en afvalpreventie in bedrijfsprocessen en hoe bevoegd gezag dit mee kan nemen in de omgevingsvergunning.

Dit onderwerp beschrijft het belang van het stimuleren van afzetmarkten voor secundaire grondstoffen voor het realiseren van een circulaire economie. Ook wordt aangegeven wat diverse spelers in de keten kunnen of moeten doen om deze afzetmarkten te stimuleren. Tegelijkertijd wordt duidelijk dat de meest krachtige instrumenten om tot een betere afzetmarkt voor secundaire grondstoffen te komen buiten het CMP liggen.

Reparatie en hergebruik vormen een belangrijk onderdeel van een circulaire economie. Dienstverleners, producenten, gemeenten en vergunningverleners en toezichthouders hebben vragen over wanneer reparatie en hergebruik, zeker in relatie tot afvalstoffen, zijn toegestaan. De veel gestelde vragen over wet- en regelgeving worden hier beantwoord. Andere zaken die met reparatie en hergebruik te maken hebben, zoals een financieel tekort, logistiek, ontbrekende kennis of onvoldoende marktvraag, komen niet aan bod.

Dit afvalplan geeft het toetsingskader waar bevoegd gezag rekening mee moet houden bij het verlenen van vergunningen voor afvalverwerking en het grensoverschrijdend transport van afval afkomstig uit de openbare ruimte.

Dit afvalplan geeft het toetsingskader waar bevoegd gezag rekening mee moet houden bij het verlenen van vergunningen voor afvalverwerking en het grensoverschrijdend transport van assen afkomstig van energiewinning uit biomassa.

Dit afvalplan geeft het toetsingskader waar bevoegd gezag rekening mee moet houden bij het verlenen van vergunningen voor afvalverwerking en het grensoverschrijdend transport van gemengd bouw- en sloopafval.

Dit afvalplan geeft het toetsingskader waar bevoegd gezag rekening mee moet houden bij het verlenen van vergunningen voor afvalverwerking en het grensoverschrijdend transport van geëxpandeerd polystyreen (EPS), ook wel piepschuim genoemd.

Dit afvalplan geeft het toetsingskader waar bevoegd gezag rekening mee moet houden bij het verlenen van vergunningen voor afvalverwerking en het grensoverschrijdend transport van gebruikte luiers en incontinentiemateriaal voor eenmalig gebruik. Herbruikbare luiers en incontinentieproducten vallen buiten de reikwijdte van dit afvalplan.

In 2050 wil Nederland circulair zijn. In een circulaire economie gaan we zuinig en slim om met grondstoffen en producten. Door zuiniger gebruik, meer hergebruik en recycling doen we langer met wat we hebben en worden we minder afhankelijk van andere landen. Hierdoor blijven grondstoffen beschikbaar en betaalbaar voor onze bedrijven. En we dragen zo bij aan het tegengaan van klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en milieuvervuiling. Het Nationaal Programma Circulaire Economie (NPCE) beschrijft op welke manieren de Rijksoverheid wil bijdragen aan deze doelen en welke instrumenten hierbij worden ingezet. Het Circulair Materialenplan (CMP) is een belangrijk instrument om een circulaire economie te bereiken.

Dit afvalplan geeft het toetsingskader waar bevoegd gezag rekening mee moet houden bij het verlenen van vergunningen voor afvalverwerking en het grensoverschrijdend transport van steenachtig materiaal.

Bij bedrijven, organisaties en instellingen ontstaan diverse afvalstoffen. Deze afvalstoffen worden ingezameld en afgegeven voor verwerking. In het belang van een goede verwerking geldt wetgeving en beleid voor het gescheiden houden van afvalstoffen voorafgaand aan inzameling en afgifte. Onderstaande paragrafen bevatten deze wetgeving en geven een overzicht van het gevoerde beleid. Het gaat daarbij om zowel bedrijfsafvalstoffen en gevaarlijke afvalstoffen die ontstaan bij bedrijven als afvalstoffen die ontstaan op bouw- en slooplocaties. Dit onderwerp van het CMP gaat niet over het gescheiden houden van afvalstoffen na inzamelen of afgifte.

Het mengen van afvalstoffen is in de Omgevingswet aangewezen als een milieubelastende activiteit die in veel gevallen vergunningplichtig is. Dit onderwerp geeft aan wanneer sprake is van mengen en wanneer het bevoegd gezag hiervoor een vergunning kan verlenen. Daarbij kan sprake zijn van het mengen van afvalstoffen onderling of van het mengen van afvalstoffen met andere stoffen of materialen. Mengen kan op elk moment in de keten gebeuren, bijvoorbeeld bij het inzetten van een afvalstof ter vervanging van grondstof voor het maken van producten, bij het gemengd opslaan van afvalstoffen of bij het verwerken zelf.

Afvalstoffen kunnen worden gebruikt in immobilisaten, als vulstof of als toeslagmateriaal (zie ook kader) in vormgegeven bouwstoffen. Dit onderwerp heeft tot doel om voor deze vormen van verwerken en inzet van afvalstoffen duidelijkheid te geven (1) hoe hier vanuit de transitie naar een circulaire economie tegenaan wordt gekeken, en (2) in welke gevallen wel of niet een vergunning mag worden verleend.

In ‘Instrumenten voor sturing’ wordt uitgewerkt wanneer een wijze van verwerken van afval meer of minder hoogwaardig is, hoe dit in concrete gevallen bepaald wordt en wat het betekent voor het wel of niet kunnen vergunnen van initiatieven voor afvalverwerking.

Dit onderwerp van het CMP beschrijft welke vormen van recycling we kennen en waarom het soms nodig is om onderscheid tussen vormen van recycling te maken. Vervolgens wordt ingegaan op hoe we onderscheid kunnen maken tussen meer en minder hoogwaardige recycling.

In dit onderwerp is uitgewerkt wat het instrument minimumstandaard is en wat een recyclingstandaard is, waarom we dit instrument hanteren en door wie en hoe het instrument moet worden gebruikt. Bij dit laatste hoort ook een aparte Leidraad gebruik minimumstandaard waarin dit in meer detail is uitgewerkt.

Hoogwaardig verwerken van afvalstoffen brengt soms meerkosten met zich mee. Het CMP hanteert hiervoor een grenswaarde van € 265,- per ton. Bij hogere kosten kan in een aantal gevallen bijvoorbeeld een andere minimumstandaard of een andere beleidslijn voor import/export of het verlenen van ontheffingen van het stortverbod van toepassing zijn. In dit onderdeel van het CMP wordt aangegeven waarvoor dit bedrag allemaal wordt gebruikt, welke kosten wel en niet worden meegenomen en hoe het moet worden toegepast.

In dit onderwerp wordt geschetst hoe wordt toegewerkt naar een gericht pakket aan maatregelen om te voorkomen dat recyclebaar materiaal wordt verbrand of gestort. Ook wordt aangegeven voor welke materiaalketens dit het eerst wordt opgepakt en wat de rol van het CMP is of op termijn kan worden.